Władysław Januszewski, Edmund Kasprzyk,
Henryk Skałecki.

29 maja 2025 roku o godz. 12.00 w kaplicy głównej cmentarza komunalnego
w Katowicach przy ul. Murckowskiej, odbyły się
uroczystości pogrzebowe trzech żołnierzy
podziemia niepodległościowego.
Henryka
Skałeckiego,
Władysława
Januszewskiego,
Edmunda Kasprzyka.

Po Mszy Świętej
w kaplicy
cmentarnej kondukt żałobny udał się
do Kwatery Żołnierzy Niezłomnych znajdującej się
w rzędzie 1 sektora 18 cmentarza, gdzie spoczęły
szczątki bohaterów.
Pogrzeb miał charakter państwowy, z pełnym
ceremoniałem wojskowym oraz udziałem najwyższych władz wojewódzkich
i samorządowych.

Władysław Januszewski ps. „Blondyn”, urodził się 28 czerwca 1923 roku w Bugaju
w powiecie zawierciańskim.W czasie okupacji służył w Armii Krajowej.

W kwietniu 1945 roku przed powołaniem do wojska
został zwerbowany do drużyny PAS NSZ ppor. Antoniego
Sękowskiego ps. „Witold”, „Konrad”, „Metys”.
Uczestniczył w akcjach zbrojnych.
Został aresztowany w lipcu 1945 roku przez PUBP w Będzinie
i po brutalnym śledztwie skazany 28 lutego 1946 roku
przez Wojskowy Sąd Okręgowy IV w Katowicach,
a następnie wraz z towarzyszami broni stracony
4 maja 1946 roku w katowickim więzieniu
przy ul. Mikołowskiej.
W aktach IPN zachowała się jego biało-czerwona opaska
na ramię z inicjałami AK, skonfiskowana przez UB, która po 75 latach została
przekazana rodzinie.
Szczątki Władysława Januszewskiego zostały odnalezione w kwietniu 2021 roku
przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN na cmentarzu parafialnym
przy ul. Wróblewskiego w Katowicach-Bogucicach.

Edmund Kasprzyk ps. „Lech”, „Matniak”, „Czarny”, syn Józefy i Wincentego Kozera,
urodził się 7 stycznia 1923 roku w Strzemieszycach w pow. będzińskim.
W 1940 roku był więziony w Sosnowcu za ucieczkę z robót przymusowych
w niemieckiej fabryce amunicji.

Od 1943 roku był żołnierzem VIII Okręgu Śląsk
Narodowych Sił Zbrojnych. Działał w Strzemieszycach
jako sekcyjny.
Od kwietnia 1945 roku służył w drużynie PAS
ppor. Antoniego Sękowskiego ps. „Konrad”, „Metys”.
Był początkowo zastępcą dowódcy. Uczestniczył w akcjach
zbrojnych.
Aresztowany 24 lipca 1945 roku przez PUBP w Będzinie
i po brutalnym śledztwie skazany 28 lutego 1946 roku
przez Wojskowy Sąd Okręgowy IV w Katowicach,
został stracony 4 maja 1946 roku w katowickim więzieniu przy ul. Mikołowskiej.

Szczątki Edmunda Kasprzyka zostały odnalezione w kwietniu 2021 roku
przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN na cmentarzu parafialnym
przy ul. Wróblewskiego w Katowicach-Bogucicach.

Henryk Skałecki ps. „Suchy” był synem Józefa i Marianny Zawiślak. Urodził się
1 maja 1926 roku w Woli Sławińskiej, gmina Konopnica.
od czerwca 1944 roku był członkiem AK-DSZ-WiN (placówka Lipniak w Konopnicy)
pod dowództwem Bolesława Banaszka ps. „Burza”,
a następnie Stanisława Chrzanowskiego ps. „Ciemny”.

Placówka ta podlegała oddziałowi kpt. Stanisława Łukasika
„Rysia” ze Zgrupowania AK-DSZ-WiN
(mjra Hieronima Dekutowskiego „Zapory”), z którym
pełnił funkcję łącznika.

29 lipca 1945 roku zranił nożem pijanego żołnierza
„ludowego” Wojska Polskiego, który atakował bagnetem zebranych przed sklepem ludzi.

Zatrzymany 19 grudnia 1945 roku w Lublinie przez WUBP i 2 maja 1946 r.
został skazany przez WSR w Lublinie na 3 lata więzienia za posiadanie broni
oraz zamach na żołnierza.
W czasie rozprawy Skałecki zeznał, że przyznał się do udziału w nielegalnej
organizacji pod wpływem bicia. Z braku dowodów winy został uniewinniony
od tego zarzutu.
Następnie był więziony na Zamku w Lublinie, a od 23 lipca 1946 roku w Raciborzu.
7 marca 1947 roku WSR w Lublinie darował mu karę i nakazał natychmiastowe
zwolnienie z więzienia. Na wyroku widnieje notatka „wykonano 13 marca 1947 r.”
Niestety, Skałecki nie doczekał zwolnienia.
Zmarł w więzieniu 23 marca 1947 roku w wieku 20 lat.

Szczątki Henryka Skałeckiego zostały odnalezione w czerwcu 2021 roku przez Biuro
Poszukiwań i Identyfikacji IPN na cmentarzu parafialnym Jeruzalem w Raciborzu.

Źrodło: IPN Katowice 2025.
Redakcja SPAK 2025.